Şiddete Maruz Kalan Kadınlar İçin Hizmetler

ŞİDDETE KARŞI ETKİN BİR MÜCADELE, ANA KURUMLAR ARASINDA GÜÇLÜ İŞBİRLİĞİ GEREKTİRİR<

Şiddetle etkili bir biçimde mücadele etmek, çok-sektörlü bir yaklaşım gerektirir. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi, özellikle Sağlık Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı arasındaki koordinasyonu ve işbirliğini güçlendirmeyi amaçlamaktadır.

ŞİDDET MAĞDURLARINA YÖNELİK HİZMET SAĞLAYAN KURULUŞLAR

POLİS/JANDARMA: Kolluk kuvvetlerinin şiddeti önleme ve gerekli tedbirleri alma konusunda rolü çok önemlidir. Şiddet maruz kalan kadınların ilk başvurdukları kurumlar arasında yer alan Polis ve Jandarma merkezlerinde öncelikle kadınların güvenliği sağlanır, değerlendirmeleri yapılır ve tüm yasal işlemleri başlatılır. Tespit edilen ihtiyaçlar doğrultusunda Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlükleri (ASPİM) / Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerine (ŞÖNİM) yönlendirilmeleri gerçekleştirilir.

ADLİ KURUMLAR: Şiddete maruz kalan kadınlar hangi makama başvururlarsa başvursunlar, yasal haklarını kullanabilmeleri için adli kurumlara yönlendirilirler. Şiddete maruz kalan kadınlar Cumhuriyet Başsavcılığı, Aile Mahkemesi ve ilgili mahkemelere başvurarak şiddet uygulayan kişi hakkında suç duyurusunda bulunarak, yasal işlemleri başlatıp, şiddet uygulayandan korunmaya yönelik tedbirlerin alınmasını talep edebilirler.  

SAĞLIK KURULUŞLARI: Sağlık kuruluşlarının görev ve sorumlulukları, sadece kadına yönelik aile içi şiddeti teşhis ve tedaviyle sınırlı değildir. Bu kuruluşların aynı zamanda, şiddet mağdurlarını koruma ve rehabilitasyon dahil olmak üzere kadınlara yardımcı olma sorumlulukları vardır. Şiddete maruz kalan kadınların ihtiyaçları doğrultusunda ASPİM/ ŞÖNİM’lere yönlendirilmelerini sağlarlar. 

ŞİDDET ÖNLEME VE İZLEME MERKEZİ (ŞÖNİM): Şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin bir biçimde uygulanmasına yönelik olarak, şiddete maruz kalan ya da şiddete maruz kalma riski bulunan kişilerin başvurabileceği, danışmanlık, rehberlik ve yönlendirme hizmetleriyle, ihtiyaç duydukları konularda güçlendirici ve destekleyici hizmetleri veren ve izleme çalışmalarını yedi gün 24 saat esasıyla yürüten merkezlerdir. Bu merkezlerde psikolog, sosyal hizmet uzmanı vb. kişiler çalışmaktadır. Yasal işlemlerin başlatılması ve takip edilmesi, ihtiyaç halinde barınma yeri sağlanması hizmetleri de verilir. ŞÖNİM olmayan illerde bu hizmetleri ASPİM’ler yerine getirir.

İLK KABUL BİRİMLERİ: ASPİM’lere ya da ŞÖNİM’lere başvuran ve barınma ihtiyacı bulunan şiddet mağduru kadınların ilk gözlemlerinin yapıldığı, psiko-sosyal ve ekonomik durumlarının incelendiği ve geçici kabullerinin yapılarak iki haftaya kadar kalabilecekleri birimlerdir. Şiddet mağduru kadın, ilde konukevi bulunmaması/kapasitesinin yeterli olmaması veya şartlarının doğrudan konukevine yerleşmeye uygun bulunmaması durumunda İlk Kabul Birimine kabul edilir. Meslek elemanları tarafından yapılan ilk gözlem sonucuna göre uygun sosyal hizmet modeli/yapılacak işlemler belirlenir. Şiddet mağduru kadınlar ve varsa beraberindeki çocukları iki hafta içinde, durumlarına göre kadın konukevlerine yerleştirilebilirler.

KADIN KONUKEVLERİ/SIĞINMAEVLERİ: Şiddetle mücadelede Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın kurumsal hizmet birimlerinden biri olan kadın konukevlerinde fiziksel, duygusal, cinsel, ekonomik ve sözlü istismara veya şiddete maruz kalan kadınların, şiddetten korunması, psiko-sosyal ve ekonomik sorunlarının çözülmesi, güçlendirilmesi ve bu dönemde varsa çocuklarıyla birlikte ihtiyaçlarının da karşılanması sağlanır. Bukuruluşların adresleri gizlidir. Bu kuruluşlarda kalan şiddet mağduru kadınların temel ihtiyaçları (gıda, giyim vb.) ücretsiz karşılanmaktadır.

VALİLİKLER / KAYMAKAMLIKLAR: Şiddet maruz kalan kadınlar Valilik ve Kaymakamlıklara başvurarak da yasal işlemlerin başlatılması ve korunmaya yönelik tedbirlerin alınmasını talep edebilirler. Bu kapsamda talepte bulunan kadınların ihtiyaçları doğrultusunda ilgili kurumlara yönlendirilmeleri sağlanır. 

BAROLAR: Şiddet uygulayan kişiden şikayetçi olmak isteyen, ancak maddi durumu avukat tutmaya uygun olmayan kadınlar; Baro bünyesinde bulunan Adli Yardım Bürosu’na başvurarak kendilerine ücretsiz avukat tayin edilmesini talep edebilirler. Ayrıca, kadınların mevcut hakları konusunda bilinçlendirilmeleri ve haklarının yasal olarak korunması amacıyla barolar bünyesinde kadın hakları kurulları kurulmaktadır. Buna ek olarak, bazı illerde barolar tarafından, şiddete maruz kalan ya darisk altındaki kadınlara hukuki destek ve rehberlik sağlamak amacıyla “kadın danışma/dayanışma merkezleri” açılmıştır.

BELEDİYELER: Türkiye genelinde bazı belediyelerin bünyesinde kadın danışma ve/veya aile danışma merkezleri bulunmakta ve kadınlara ücretsiz psikolojik, tıbbi, hukuksal ve ekonomik destek verilmektedir. 5393 sayılı Belediyeler Kanunu kapsamında nüfusu 100 bini aşan belediyelere sığınma evi açma yükümlülüğü getirilmiştir.
   
SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI (STK): Günümüzde pek çok kadın kuruluşu, kadın danışma merkezleri yoluyla şiddete maruz kalan kadınlara ulaşmakta ve ücretsiz psikolojik, sosyal, hukuki ve ekonomik hizmet vermektedir. Ayrıca STK’lara ait sığınmaevleri de bulunmaktadır.